Begrippenlijst

Verklaringen en verwijzingen

Debiet
Het debiet is de gemiddelde hoeveelheid water, die per tijdseenheid door een rivier of andere waterloop wordt afgevoerd, uitgedrukt in kubieke meters per seconde. Het gemiddelde debiet van de Rijn in Nederland bedraagt bijvoorbeeld 2200 kubieke meter per seconde.
Alle debietmeters gebaseerd op directe stromingsmeters berekenen het debiet als het volume water dat door een dwarsdoorsnede stroomt per eenheid van tijd:
Q = u · A
waarin Q = debiet [m3/s]; u = stroomsnelheid [m/s]; A = dwarsdoorsnede [m2]


Doppler
Het Doppler-effect is de schijnbare verandering van golflengte en frequentie van geluid of licht (of andere golfverschijnselen) door een snelheidsverschil tussen de zender en de ontvanger. Het effect werd genoemd naar de Oostenrijkse natuurkundige Christian Doppler, die in 1842 dit verschijnsel voor zowel licht als geluidsgolven beschreef. In 1845 werd het experimenteel getoetst door de Nederlandse meteoroloog Christoforus Buys Ballot. Hij deed dat door een groep trompetters bij Utrecht in een open spoorwagon met hoge snelheid langs een groep observators te laten rijden. Andere voorbeelden van het Doppler-effect bij geluid zijn bijvoorbeeld, wanneer een brommer, sirene of andere bewegende geluidsbron de waarnemer passeert, dus eerst nadert en zich daarna weer verwijdert. De waargenomen toon van het geluid wordt in dat geval eerst hoger en daarna lager. Om de frequentie van de waargenomen toon te berekenen wanneer de geluidsbron nadert wordt de volgende formule gebruikt:
Fw = Fb(V / V - Vb)
En om de frequentie van de waargenomen toon te berekenen wanneer de geluidsbron zich verwijdert wordt de volgende formule gebruikt:
Fw = Fb(V / V + Vb)
hierbij is Fb de frequentie van de toon die de geluidsbron uitzendt, V de geluidssnelheid en Vb de snelheid waarmee de geluidsbron beweegt. In de astronomie treedt het effect op in de waarneming van Elektromagnetische straling, waardoor de kleur of spectraallijn van een uitgezonden signaal wordt veranderd. Wanneer een ster zich van de waarnemer af beweegt wordt waargenomen dat de kleur naar het rood verschoven is (zg. roodverschuiving); omgekeerd, wanneer de ster zich naar de waarnemer toe beweegt wordt een kleur- of spectraalverschuiving naar het blauw toe waargenomen. In de geneeskunde vind het akoestische Dopplereffect een toepassing bij onderzoek naar de snelheid van het bloed in de aderen, dat met ultrageluid kan worden gemeten.
Bron: Wikipedia.nl